+98

مهندسی و مدیریت پروژه

7 - Copy

 

مدیریت پروژه –  به انگلیسی :  Project management

فرآیندی است ، در جهت حفظ مسیر پروژه ، برای دستیابی به تعادلی اقتصادی و موجه ، بین سه عامل هزینه ، زمان و کیفیت در حین اجرای پروژه ، که از ابزار و تکنیک های خاص خود ، در انجام این مهم کمک می گیرد . در واقع کنترل اجرای دقیق و کامل برنامه تدوین شده ، برای پروژه است ، به طوری که هنگام خروج از برنامه بتوان با تشخیص علل و طرح اقتصادی ترین فعالیت ها ، پروژه را به نزدیکترین حالت ممکن در مسیر اولیه و اصلی خود باز گرداند . کنترل پروژه در این راه از سه عامل زیر بهره می‌گیرد :

  1. – تعیین وضعیت واقعی پروژه
  2. – مقایسه وضعیت واقعی با برنامه
  3. – در نظر گرفتن اقدام اصلاحی

 

مهندسی مدیریت پروژه : تلفیق علم ، هنر و فن است و به منظور آموزش برای انجام فعالیتهای آماده سازی ، نظارت و اجرای پروژه به ویژه پروژه های عمرانی طرح ریزی شده است . ویژگی اصلی تخصصی مهندسی مدیریت پروژه ، ماهیت بین رشته ای آن است . این رشته تلفیقی از رشته های عمران ، صنایع و مدیریت می باشد .

برای مدیریت پروژه روشها و طرح های بسیاری وجود دارد که بسته به نوع پروژه و شرایط ویژه آن اتخاذ می شود نحوه مدیریت پروژه تاثیر مستقیمی بر رسیدن به اهداف آن دارد .

هر چند که رویکرد مدیریت پروژه یک رویکرد کاملا اقتضایی است اما با فرموله کردن موضوع ، می توان از درست بودن تصمیم های گرفته شده اطمینان حاصل کرد .

انجمن مدیریت پروژه APM در سال ۱۹۹۲ اولین سری استاندارد دانش مدیریت پروژه (Project Management Body Of Knowledge) که به اختصار PMBOK خوانده می شود را ارائه نمود که تاکنون ۴ بار این استاندارد بازنگری شده است .

این استاندارد حاوی الزاماتی برای مدیریت پروژه می باشد که تضمین کننده رسیدن به اهداف پروژه ها می باشد .

بر اساس PMBOK هر پروژه به ۵ مرحله : آغاز ، برنامه ریزی ، اجرا ، کنترل و خاتمه تقسیم شده و این استاندارد برای اجرای موفق این ۵ مرحله راهنمایی های کاربردی ارائه می کند .

سازمان جهانی استاندارد سازی (IOS) با توجه به نتایج موفق به دست آمده از اجرای استاندارد PMBOK اقدام به تدوین استاندارد جهانی ISO 10006 نمود و این استاندارد بین المللی می رود در جهان جانشین موفقی برای سایر روشهای مدیریت پروژه گردد . اجرای این استاندارد ها بویژه به شرکتهایی که پروژه های بزرگ صنعتی و عمرانی را اجرا می کنند و یا در مناقصه های بین المللی شرکت می نمایند ، توصیه می شود .

 

مراحل نه گانه مدیریت پروژه :

۱- مدیریت یکپارچگی : فرآیندها و فعالیت های لازم جهت شناسایی ، تعریف ، ترکیب ، یکسان سازی و هماهنگ سازی فرآیندها و فعالیت ها در گروه های فرآیندهای مختلف مدیریت پروژه

۲- مدیریت محدوده : فرآیندهای مورد نیاز جهت اطمینان از اینکه پروژه تمام کارهای مورد نیاز را جهت دستیابی به موفقیت شامل می شود . مدیریت محدوده پروژه تعریف و کنترل چیزهایی که پروژه آنها را شامل می شود یا نمی شود را در بر می گیرد .

۳- مدیریت زمان : فرآیندهای لازم جهت مدیریت پروژه برای تکمیل به موقع آن

۴ – مدیریت هزینه : فرآیند تخمین هزینه ، بودجه بندی و کنترل هزینه به منظور تکمیل پروژه با بودجه تأیید شده

۵- مدیریت کیفیت : فرآیندها و فعالیت هایی از سازمان اجرایی است که سیاست ها ، اهداف و مسئولیت های کیفی را جهت برآورده سازی نیازهای متعهد شده تعیین می کند .

۶- مدیریت منابع انسانی : فرآیندهای سازماندهی ، مدیریت و هدایت تیم پروژه

۷- مدیریت ارتباطات : فرآیند تولید ، جمع آوری ، توزیع ، ذخیره ، بازیابی به موقع و مناسب اطلاعات پروژه

۸- مدیریت ریسک : فرآیند هدایت و برنامه ریزی مدیریت ریسک ، شناسایی ، تحلیل ، برنامه ریزی واکنش و نظارت و کنترل ریسک پروژه می باشد . اهداف مدیریت ریسک پروژه ، افزایش احتمال و شدت وقوع ریسک های مثبت و کاهش احتمال و شدت وقوع ریسک های منفی می باشد .

۹- مدیریت تدارکات : فرآیندهای لازم به منظور خرید یا جذب محصول ، خدمت یا نتیجه مورد نیاز از خارج از تیم پروژه

 

دانش های نه گانه مدیریت پروژه (PMBOK) شامل سطوح ذیل می باشد :

سطح دانش پایه ای :

” مدیریت محدوده، زمان، هزینه و کیفیت” را سطوح دانش پایه ای گویند زیرا مستقیماً منجر به تولید تحویل شدنی ها و تأمین اهداف پروژه می شوند.

سطح دانش تسهیل کننده :

” مدیریت منابع انسانی، ارتباطات، ریست و تدارکات را گویند زیرا حکم وسیله های کمک کننده برای دست یابی به تحویل شدنی ها و اهداف را دارند.

سطح دانش یکپارچگی :

وظیفه هماهنگ سازی هشت سطح بالا را داشته و موجب استاندارد سازی آن ها می گردد. بنابر این بر سایر سطوح دانش تأثیر گذاشته و از آن ها تأثیر می پذیرد.

 

کانال رسمی سایت IranCivilHouse در تلگرام irancivilhouse@

محمد رضا نجاتی – مهندس عمران